ALLES IS TEKST

Hadden we alles maar gelaten zoals het stampvol was
dit klein vertrek onaangeroerd en zonder reserves geduld-
had ik eerder toch begrepen dat schrobben en kwasten
meer vertroebelt dan verbleekt wat ijverig gestapeld werd.

Mijn ziel eruit -waarom- ik weet dat zelf nog nauwelijks, 
lijk ik, ontkleed, even waterkoud geworden als de witte ruimte zelf-
doorzichtig meer dan naakt schijnt mijn lichaam door dit vertrek 
dwingender dan ooit de marges van mijn broosheid te markeren.

Tussen het hout van de kornoelje
zie ik een volkomen gaaf rond gat
waardoor de lucht wordt ingelijst:
het kan niet en toch is het er-
 
als ik neerkijk om te noteren wat ik zag
lost het op alsof het nooit bestond
zodat mijn blik in weerwil van mijzelf
toch gedragen lijkt door mijn verstand.

is verf op een doek dat
in slordige streken vorm geeft
aan de contouren van de dag;

schoonheid zonder overdaad
is taal die vast zal leggen
wat onvermijdelijk verloren gaat:

een rustige morgen 
en de roze helleborus 
die voor het eerst weer bloeit.

Valleien vol blozend fruit aan het oog 
onttrokken door een oceaan van glanzend gif
dat in strakke diagonalen elke holte vult. 
  
Zon geselt de berghellingen rondom,
ontneemt haar ogenschijnlijk alle vocht, maar
de lome berg is vergevingsgezinder dan ze oogt:
  
ze spuugt haar fruit in kale grond aan stammen uit,
haar gebarsten vruchten roerloos in het helle licht,
en verleidt mij met de geur van citrus en jasmijn. 
  
De dreiging blijkt van bovenaf te komen: 
wat niet langer loont, wordt schaamteloos verlaten 
zodat het gif genadeloos met elke nieuwe nachtwind 
de vallei en wat zij voortbrengt verder zal verstikken. 

 De regen ruist niet meer maar stort in grote stromen 
 onrust uit over mijn gemoed dat zo verlangt naar 
 gedwongen afstand in de zachte metafoor 
 van dat soms dagenlang gestadig vallend water.
  
 Wanneer belandden we voor het laatst in cafés waar 
 laven aan Schubert nog geen schande was en 
 schrijven op papier nog zonder expositie mocht bestaan
 als noodzaak tot verdieping van de kunst.
  
 De regen nu schreeuwt in overdaad om nieuwe grote metaforen;
 om een taal die bolstaat van de meest verschrikkelijke beelden
 -kermis pretpark conceptstore museumshop-            
 waarin het uiterlijk vertoon van valse bewondering 
 voor te lichtzinnig kopieerbaar simulacrum 
 zich onvermijdelijk als jaloezie zal openbaren. 

waar het hout zich keert
zit scheppend de grote vrouw;
zij cultiveert het duin
zoals het dat zou willen
zo dat kon

zij ontdoet de aarde van haar winterdek;
herstelt de orde in het groen
dat, alsof het eindelijk weer ademhaalt,
schijnbaar gewichtloos op kan schieten
in hervonden licht.

Op het water wordt zij toch verrast
door het verdriet dat herfst al jaren
in zich draagt: niet de koude,

maar de warmte van november
honoreert herinnering die
zij niet wil- niet nu.

Het is een al te soepel glijden
dat haar zegt dat zij keer op keer
onmachtig achterblijft.

Der Lauf der Dinge spoedt zich voort
en rammelt aan het raamwerk
dat zij zich onbreekbaar had gefopt.

Vijf bomen- drie keer zag ik ze in vol ornaat,
klom ik in mijn hoofd omhoog
bewoog takken en reikte naar hoger lucht;

liet vervolgens mijn oog geruisloos vallen
geleid door blad en licht in 
zachte landing zonder kleerscheuren. 

Maar toen ik vandaag passeerde, 
sneller dan noodzakelijk,
bleken ze ontdaan van alles
dat mij gedragen had: kruin, blad, stam.

Verborgen in de aarde ligt wat blijft-
ik graaf, omdat daar ondergronds en 
dwingend kennis ligt besloten 
die blad zal dragen door mijn hand. 

Zij vouwt in het geniep papieren vogels
doodgemoedereerd en onverstoorbaar
naar eeuwenoud model.
Ten hoogste vallen zulke vogels zwevend neer.

Dan begraaft zij de nog witte vleugels
in omgeklauwde aarde;
verdrinkt zij hun belofte
in gore plassen van vergetelheid-

en niemand die nog weet
wat het kale vel van vogels echt vermag 
zolang opgeblazen stof hoger wordt geacht
dan vaste grond en zwarte nagelriem.

In het bos is een kamer, kaal
maar voorzien van helder ochtendlicht- 
open ruimte waarop het zicht
door geen boom belemmerd wordt.

Tot ontzetting van mijzelf kaatst
meedogenloos van muur tot muur
de reflectie van wat een spiegel schijnt te zijn:
het is mijn taal, die daar geworpen wordt-

zomaar, alsof ze willoos is en altijd was:
in regelmatige verplaatsing voortgezet,
blijkt het glas onbreekbaar en
de toegang mij ontzegd tot nader order.

Het is mijn schuld: verwaarlozing van wat er werkelijk 
toe doet leidt tot deze taferelen in mijn brein- 
ik knip het ochtendlicht nu uit,
sluit de kamer dan van binnen af.

Dit is dan mijn werk.
Het volstaat niet als gedicht en breekt 
de taal niet open met haar klank,
maar is voorlopig weer bevrijd.

vang de zon in je camera
door het raam van de trein
vangt niemand de zon
door de mist
boven bevroren gras

schoonheid laat zich
-o heerlijkheid- niet vangen
door jouw telefoon
verplicht genieten -ha!-
van het moment

dit is de kracht
van ons bestaan:
niet te kunnen vangen
maar onverwacht
gevangen zijn.

onopgemerkt
als zon achter wolken
onaangekondigd
achter de horizon
met een grote truc

[sta ik daar te gissen hoe]

Zo ook verdween mijn vader
maar zonder wolk of horizon
die ruimte laat
om plots weer te verschijnen.

Ik hoor hem steeds nog
zachtaan zingen
[Verdi op vinyl]
maar versta geen woord
van deze laatste truc.

Onvoorbereid viel een vers mij toe als gunst vandaag
het liet zich evenwel niet eenvoudig vangen
in krachtig beeld, in eenvoud van schone taal waarin
ordening en samenhang blijk geven van een soort van dichterschap-

Waarom wil het mos juist nu genadeloos en ongeremd
groeien alsof er geen onzekerheden zouden zijn;
alles goed zal komen zonder kennis van wat voorlag
en ontzag daarvoor geen blokkade vormt?

Gedrocht van mijn verbeelding dat bomen ontwortelt
in mijn hoofd, de ruimte kaal vreet en opnieuw begroeit
zo schijnbaar zonder schot in deze onvermijdelijke gang:
een vogel in zijn ei dat vandaag in alle kalmte breken zal.

uit-spreken is dwang in taal
te moeten duwen om te durven
en nog wordt zij geen helder beeld
schijnt het

zolang de taal onuitgesproken blijft,
zich slechts verwijlt in boek en schrift
spreekt zij luider
schijnt zij

in de virtuele ruimte tussen jou en mij
zijn klank en decibel
een zonde
enkel onuitgesproken doet zij haar echte werk:
imponeert, fascineert en scheurt een wond

die straks genezen zal
tot krachtig teken van de weigering
te spreken met jouw mond

(bij Sigmar Polke, Höhere Wesen befahlen: rechte obere Ecke schwarz malen! 1969)

Treed binnen in dit roemrucht huis
vergeven van onstuitbaar leven.
Taal en lichaam worden hier geworpen
als stuiterballen in de nacht-

giechelschreeuw en lolligheid
stroomt kamers in en uit rollebollen
dikke tranen langs en over
houdgreep rustmoment.

Maar te midden van de chaos vangt
iemand her of der wel eens een bal
er is een leemte in dit
ongeleid lawaai:

voor wie geduldig vastberaden luistert
naar wat zich achter krakend hout
en losgelaten pleister ook ophoudt,
weet: hier wordt dagelijks groei bereid.

Treed binnen, goedgeluimd en tot
de tanden toe bewapend graag;
olijk, liefdevol en met moed bekleed,
in onze grote glazen bol

waar toekomst blaakt.

Dikke lagen streng bemeten zwart
strijken neer op mijn sinds
lang geen blanco blad:
geen dunne lagen
-behoedzaam opgezet- zodat
wat onderligt nog lichten kan.

Mijn nagels krabben pulken
klauwen: niets zo onverbiddelijk
als acryl in haar uiteindelijke staat
van zijn.

Ik vul mijn nagels met het plastic onheil
dat in razend tempo droogt;
er is geen houden aan-
tenzij

ik
in verweer
in opstand.

Vier glazen bodems sprongen onder
potten bramen uit- dik en paars
als de plekken op mijn benen
en even warm- plakt aan mij

wat als kind oneindig ver
van huis altijd thuis zou zijn:

knotwilgen stomp en laag langs sloot en dras
soppend gras en klei die eetbaar leek:
met stok en tak verrezen zo paleizen
wolk voor wolk veroverd op de lucht.

Waar het gevaar van nooit meer
huiswaarts keren groter was dan waar-
lieten wij de vrije loop wat uren later
toch weer tembaar bleek.

Zoet en warm schrijnen bij herhaling
deze wonden: pleister ongewenst.

Het zuchten van de stoel verraadt
aanwezigheid in de kamer boven mij:
de nog ongerichte regels schrikken op
en breken af onder de dreiging van geluid.

Kon ik de treden van de trap afpellen-
zo waande ik mij onbespied en reeg
zonder aarzelen de kralen van het spel
aaneen tot massief geconstrueerde taal.

Maar onder elke zucht, elke stap, rollen
keer op keer de woorden van het tafelblad:
ongenadig spat mijn gebrekkige constructie los
om pas dagen later – misschien.

Waarom toch verdraagt schone taal
geen toeschouwers in haar ontstaan;

alleen in roerloze afwezigheid van ieder
die haar niet verstaat voordat zij is wat zij kan zijn
weef ik haar tot stevig kleed dat het beton
bedekt waarop ik bewegen moet.

Karmijnrood spint zich hier
een draad langs wanden van
het schijnbaar zo doorzichtig wit.
Ze tekent paden af in mijn paleis
van ijs en water dat nog zoveel
onontdekte zalen telt.

Elke kamer die zich smelten laat
weet zich een vreemde nieuwe morgen
met bloemkristal bedekt.

Diep in de wanden heeft zich dan
het brandend rood gevreten
dat altijd broeien zal.
Ik smelt en groei door haar
langs onontgonnen kou
mijn diepste krachten tegemoet.